Oorlogszakboekjes en herkenningsplaatjes

Het oorlogszakboekje en herkenningsplaatje werden uitgereikt bij opkomst. De militair had deze altijd bij zich. In de jaren 1930 was het oorlogszakboekje een standaard onderdeel van de persoonlijke uitrusting van Nederlandse dienstplichtige militairen. Het boekje werd uitgereikt bij de opkomst en diende als identificatie- en registratiehulpmiddel. Het bevatte persoonlijke gegevens zoals naam, geboortedatum, adres, religie, burgerlijke staat, beroep, en wie de ouders van de militair waren. Daarnaast stonden er militaire gegevens in, waaronder het regiment, de lichting, kledingmaten, gasmaskermaat, en vaccinatiegegevens. Het zakboekje werd bijgedragen tijdens herhalingsoefeningen en mobilisatieperiodes.

Het herkenningsplaatje, vaak in combinatie met het zakboekje verstrekt, was een zinken identificatieplaatje dat om de nek werd gedragen. In deze periode werd het plaatje nog vaak met zuur geëtst in plaats van gestanst, wat resulteerde in minder duurzame leesbaarheid. Later werden de plaatjes gestanst. Op het plaatje stonden doorgaans de naam van de militair, geboortedatum, geboorteplaats en soms het onderdeel. In het geval dat de militair sneuvelde, dan werd het plaatje afgebroken. Het gedeelte van het plaatje dat aan het touw bevestigd was bleef bij de militair. Het onderste gedeelte van het plaatje ging samen met het oorlogszakboekje naar het informatiebureau van het Rode Kruis.

Herkenningsplaatje Hendrik Louwman - Dordrecht

Op de foto’s hieronder vindt u het militaire herkenningsplaatje van Dhr. Henrik Louwman uit Dordrecht. Hendrik Louwman werd geboren op 26 april 1914 als zoon van Willem Louwman en Dirksje van den Berg. Hij was huisschilder van beroep en werd op 4 oktober 1934 opgeroepen als gewoon dienstplichtige bij het 6e regiment infanterie in Breda. Na zijn eerste opkomst kwam hij diverse keren terug voor oefeningen.

Op 29 augustus 1939 kwam hij terug als onderdeel van de buitengewone oproeping algemene mobilisatie. Het is onduidelijk waar zijn mobilisatiebestemming was omdat zijn exacte onderdeel niet bekend is. Wel maakt zijn staat van dienst duidelijk dat hij nog gemobiliseerd was tijdens de meidagen omdat hij op 10 juni 1940 uit krijgsgevangenschap kwam. Het naamplaatje dat u hieronder ziet hoorde bij het oorlogszakboekje en diende te worden gedragen om de nek. Het is een vroeger model dat nog handgeschreven werd met zuur. De latere modellen werden gestanst en waren daardoor overigens veel beter leesbaar. Op het herkenningsplaatje, ook wel bekend als de “hondenpenning” of het “val-dood-plaatje” staan de naam van de militair, de geboortedatum en de geboorteplaats. In veel gevallen vond men ook het militaire onderdeel terug op het herkenningsplaatje. Dit plaatje is nog intact en vrijwel in de originele toestand.
Wel heeft iemand later zijn geboortedatum met stift overgetrokken.

Oorlogszakboekje en herkenningsplaatje Bastiaan van Lelieveld - Dordrecht

Hieronder ziet u het oorlogszakboekje en het herkenningsplaatje van Bastiaan van Lelieveld. Bastiaan werd geboren op 9 september 1911 in Dordrecht. Zijn ouders waren Cornelis van Lelieveld en Jozina Cornelia van Dooren. Bastiaan ging naar de 7e klas van de Lagere School en daarna 3 jaar naar de H.B.S. Hij was elektricien van beroep. Op 16 juni 1931 werd Bastiaan opgeroepen als gewoon dienstplichtige van de lichting 1931 uit Dordrecht. Hij werd ingedeeld bij het Regiment Genietroepen. Op 28 november 1931 ging hij met Groot Verlof. Op 9 september 1935 kwam hij terug voor een herhalingsoefening waarna hij op 25 september weer met Groot Verlof ging. Op 8 juli 1937 kwam hij weer terug voor een herhalingsoefening. Op 24 juli ging hij weer met Groot Verlof. Op 1 oktober 1938 werd Dienstplichtig Soldaat van Lelieveld overgeplaatst naar het 1e Regiment Genietroepen. Op 11 april 1939 kwam hij vervolgens weer terug van Groot Verlof. De tekst op het herkenningsplaatje is met zuur geschreven. 

Oorlogszakboekje en herkenningsplaatje Pieter Buitendijk - Zwijndrecht

Dit is het oorlogszakboekje en het herkenningsplaatje van Pieter Buitendijk. Pieter werd geboren op 1 september 1918 in Zwijndrecht. Zijn ouders waren Jan Buitendijk en Barbera Verveer. Pieter ging naar de 7e klas van de Lagere School. Hij was fabrieksarbeider van beroep. Op 5 april 1938 werd Pieter opgeroepen als gewoon dienstplichtige van de lichting 1938 uit Zwijndrecht. Hij werd ingedeeld bij het 2e Regiment Huzaren. Op 24 februari 1939 kreeg hij de kwalificatie: Buitengewoon geoefend handgranaatwerper. Op 3 april 1939 werd hij overgeplaatst naar 1-4 R.H. Op 1 juli 1939 ging hij met Groot Verlof en een dag later werd hij teruggeplaatst naar het 2e Regiment Huzaren. Op 29 augustus 1939 werd dienstplichtig soldaat Buitendijk opnieuw opgeroepen wegens de Algemene Mobilisatie. Op 18 december 1939 werd Pieter Buitendijk aangesteld als dienstplichtig trompetter.

Hij diende als militair tijdens de meidagen, alhoewel onduidelijk waar. Het 2e Regiment Huzaren werd ingezet bij Dordrecht in mei 1940. Het is dus waarschijnlijk dat Pieter Buitendijk in Dordrecht vocht tijdens de meidagen. Op 25 mei 1940 ging hij met Groot Verlof.

Oorlogszakboekje Johan Balthasar Onderwater - Zwijndrecht

Dit is het oorlogszakboekje van Johan Balthasar Onderwater. Johan werd geboren op 12 juni 1913 in Zwijndrecht. Zijn ouders waren Jacobus Onderwater en Antonides Sjoukje. Johan ging naar de 7e klas van de Lagere School en volgde een cursus voor chauffeur-monteur.

Op 4 oktober 1933 werd Johan opgeroepen als gewoon dienstplichtige van de lichting 1933 uit Steenwijk. Hij werd ingedeeld bij het IIIe Bataljon van het Regiment Genietroepen. Daar werd hij mechanicien motormonteur. Op 17 maart 1934 ging hij met Groot Verlof. Op 12 mei 1937 werd Johan vrijwillig verbonden bij het Vrijwillig Landstorm Korps Motordienst. Op 11 april 1939 kwam hij terug van Groot Verlof. Vermoedelijk was hij gemobiliseerd want op 21 mei 1940 ging hij weer met Groot Verlof. Op 15 juli 1940 werd vrijwillig soldaat Onderwater als vrijwilliger bij de Landstorm eervol ontslagen wegens opheffing van zijn betrekking. Hij werd op die datum weer gewoon dienstplichtige en overgeplaatst naar het Korps Motordienst. Zijnde met Groot Verlof.

Het herkenningsplaatje ontbreekt bij dit boekje.

Oorlogszakboekje en herkenningsplaatje Jacobus Dubbeldam - Dordrecht

Dit is het oorlogszakboekje en herkenningsplaatje van Jacobus Dubbeldam. Martinus werd geboren op 8 september 1919 in Dordrecht. Zijn ouders waren Dirk Dubbeldam en Neeltje Geertrui Antje Hendriksen. Jacobus ging naar het lager onderwijs en was fabrieksarbeider van beroep. Op 24 oktober 1938 werd hij opgeroepen als gewoon dienstplichtige van de lichting 1939 uit Dordrecht. Hij werd ingedeeld bij het 6e Regiment Infanterie. Op 25 mei 1940 ging hij met groot verlof. Hij diende naar alle waarschijnlijkheid dus bij het 6e Regiment Infanterie, of een oorlogsregiment van 6 R.I. tijdens de meidagen van 1940.

Bij dit boekje zit een gestanst herkenningsplaatje.

Oorlogszakboekje Jan Dubbeldam - Sliedrecht

Hieronder ziet u het oorlogszakboekje van Jan Dubbeldam. Jan werd geboren op 20 oktober 1909 in Sliedrecht. Zijn ouders waren Wouter Dubbeldam en Martijntje Weggers. Jan was koopman (manufacturier) van beroep. Op 20 maart 1929 werd Jan opgeroepen als gewoon dienstplichtige van de lichting 1929 uit Sliedrecht. Hij werd ingedeeld bij het 6e Regiment Infanterie. Op 3 september 1929 ging hij met Groot Verlof. Op 11 september 1933 kwam hij terug voor een herhalingsoefening waarna hij op 23 september weer met groot verlof ging. Op 11 april 1939 kwam hij weer terug, vermoedelijk door voormobilisatie. Op 26 mei en 10 juni 1939 ging hij weer met groot verlof en hij kwam op 29 augustus 1939 terug wegens de algemene mobilisatie.

Jan diende eerst bij Alkmaar, daarna bij Delft en eind 1939 ging hij naar Leusden om de Bruine burgersluis te bewaken. Hij kwam de meidagen ongeschonden door.

Bij dit boekje zit geen herkenningsplaatje. Wel zit er een bloedgroepkaart bij. Jan had bloedgroep A.